27fed LLYTHYR CYMRAEG CANON PATRICK

Annwyl gyfeillion,
Mae iaith yn chwarae rhan ganolog yn nigwyddiadau’r Pentecost neu’r Sulgwyn. Yn ôl Llyfr
yr Actau roedd Jerwsalem yn llawn o bererinion o bob cwr o’r diaspora Iddewig (‘Iddewon ar
Wasgar’ os mynnwch chi). Mae’r rhestr hir o drigolion gwledydd gwahanol (‘Parthiaid a
Mediad ac Elamitiaid…’ ayyb) yn dipyn o her i bwy bynnag sy’n darllen epistol y dydd I’r
gynulleidfa. Pan oeddwn ym Mrechfa, Miss Iris Lenny (modryb y Cynghorydd Alun Lenny)
oedd wastad yn ymgymryd â’r dasg hon, gan wneud y peth yn gampus bob amser.
Beth sy’n hynod, wrth gwrs, yw’r ffaith bod y dyrfa amrywiol yma yn medru deall neges y
pysgotwyr annysgedig o gefn gwlad Galilea gan ei chlywed ‘bob un yn ei iaith ei hun, iaith ei
fam’. Dyna brofiad sy’n dileu melltith Babel pan (yn ôl Llyfr Genesis) cymysgwyd yr ieithoedd
a gwasgarwyd y trigolion ar draws wyneb y ddaear fel cosb am eu haerllugrwydd a diffyg
parch tuag at Dduw. Yn ddisymwth, ar ddydd y Pentecost, mae pob un gallu clywed yn ei
famiaith y newyddion da ‘am fawrion weithredoedd Duw’.

Fel rhywun sy’n gwneud ei orau glas i fynegi ei hun trwy ei ail iaith, rwy’n eiddigeddus iawn
o’r apostolion. Dyw dysgu iaith yn rhugl ddim yn rhwydd i’r rhan fwyaf ohonom. Hyd yn oed
ar ôl dros ddeugain mlynedd rwy’n gorfod pwyso ar gasgliad o lyfrau gramadegol gan D.
Geraint Lewis, Morgan D. Jones a Stephen J. Williams i sicrhau nad yw fy Nghymraeg
ysgrifenedig yn rhy wallus. Er hynny, rwy’n siwr bod yr Ysbryd Glân wedi rhoi cryn dipyn o
help yn ogystal, oherwydd rwy’n bell o fod yn ieithydd greddfol.

Ar ddydd Mawrth bues i draw mewn eglwys fach yng Ngogledd Sir Benfro yn cymryd rhan
mewn angladd dyn annwyl a dawnus a fu’n arweinydd ymhlith Armeniaid Cymru a Gorllewin
Lloegr. Cymraes a aeth i Ysgol Tyddewi gyda’r diweddar Mrs Morfudd Lewis o’n cynulleidfa
ni oedd ei weddw, a thafodiaith hardd Sir Benfro ar ei gwefusau. Fy nhasg bennaf, ar wahân
i roi’r deyrnged, oedd i weddïo ar lan y bedd yn Saesneg ac Armeneg clasurol (sef Armeneg y
5ed ganrif). Rwy’n ddigon cyfarwydd â Gweddi’r Arglwydd yn Armeneg erbyn hyn, ond
roedd o leiaf un o’r gweddïau eraill yn sigledig iawn, gwaetha’r modd. Gwelais eisiau dawn
Bentecostaidd yr apostolion, ond serch hynny roedd y teulu yn bles – sy’n awgrymu efallai
roedd yr Ysbryd Glân yn hofran rhywle yn y cyffiniau.

Diolch o galon i’r Parchg Delyth Richards am drefnu gwasanaeth Cymraeg Wythnos Cymorth
Cristnogol ar Zoom, ac i’r Parchg Ddr Ainsley Griffiths am ei bregeth.
Gwasanaeth Cymun Cymraeg ar Zoom: Dydd Sul 23 Mai (Sul y Pentecost) [darlleniadau
t.147]; Gwasanaeth Cymraeg nesaf yn yr Eglwys: Dydd Sul 13 Mehefin (Drindod 2)
[darlleniadau, t.160]. A WNEWCH CHI GYSYLLTU Â MR MALCOLM JONES OS YDYCH AM
DDOD I’R GWASANAETH YN YR EGLWYS ER MWYN I NI GADW LLE I CHI.
Ceir manylion y gwasanaethau eraill ar y daflen Saesneg.

Canon Patrick

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked*